«صاحب بن عبّاد» (۳۲۶-۳۸۵ ق)، شاعر، ادیب و وزیر دانشمند شیعی دولت آل بویه در قرن چهارم هجری بود که نقش مهمی در تشیع مردم اصفهان داشته است. ابن عباد هنگام وزارت، در اجرای عدالت، رفع ستم از مردم، عمران و آبادی و ترویج علم بسیار کوشید. صاحب در بسیاری از علوم و فنون صاحب‌نظر بود و آثار ارزشمندی مانند «الإبانة عن مذهب أهل العدل» و «التذکرة فی الأصول الخمسة» تألیف کرد.
«روزنامجه» صاحب بن عباد یکی از رساله‌های ارزشمند او که شرح سفرش به بغداد در سال 347ق است. ثعالبی نیشابوری و یاقوت حموی نقل‌هایی از این رساله در کتاب‌های خود آورده‌اند. ثعالبی نخستین کسی است که نقل قول‌هایی مستقیم از آن کرده است. اما این رساله حدود 7قرن مفقود بود و هیچ یک از نسخه‌پژوهان و پژوهشگران خبری از این رساله نداشتند.
چندی پیش مشغول بررسی نسخه های کهن کتابخانه آستان قدس رضوی بودم و به صورتی اتفاقی به مجموعه‌ای کهن از رساله‌هایی ارشمند برخورد کردم. این مجموعه به شماره 12502 شامل رساله تدبیر‌الصحه بالمطعم و المشرب أبوزید حنین بن إسحاق العبادی(م261-264ق)، رساله اظهار مساوی شعر ابی‌الطیب المتنبی صاحب بن عباد و رساله روزنامجه صاحب بن عباد است. این مجموعه به خط یک کاتب در شنبه سیزدهم جمادی الآخر سال 396ق یعنی 11 سال پس از وفات صاحب بن عباد در نیشابور کتابت شده است.
حسینی نژاد, امید . (1405). خراسانیات (9) تحفه‌ای گرانقدر از میراث گمشده صاحب بن عباد در نیشابور قرن چهارم قمری. آینه پژوهش, 37(219), 49-63. doi: 10.22081/jap.2026.80492
MLA
حسینی نژاد, امید . "خراسانیات (9) تحفه‌ای گرانقدر از میراث گمشده صاحب بن عباد در نیشابور قرن چهارم قمری", آینه پژوهش, 37, 219, 1405, 49-63. doi: 10.22081/jap.2026.80492
HARVARD
حسینی نژاد, امید. (1405). 'خراسانیات (9) تحفه‌ای گرانقدر از میراث گمشده صاحب بن عباد در نیشابور قرن چهارم قمری', آینه پژوهش, 37(219), pp. 49-63. doi: 10.22081/jap.2026.80492
CHICAGO
امید حسینی نژاد, "خراسانیات (9) تحفه‌ای گرانقدر از میراث گمشده صاحب بن عباد در نیشابور قرن چهارم قمری," آینه پژوهش, 37 219 (1405): 49-63, doi: 10.22081/jap.2026.80492
VANCOUVER
حسینی نژاد, امید. خراسانیات (9) تحفه‌ای گرانقدر از میراث گمشده صاحب بن عباد در نیشابور قرن چهارم قمری. آینه پژوهش, 1405; 37(219): 49-63. doi: 10.22081/jap.2026.80492
)