نقد و بررسی کتاب مجمع‌النّوادر (کتابی از میراث داستانی شبه قاره)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

10.22081/jap.2026.80489

چکیده

فیض‌الله بن زین‌العابدین بن حسام بنبانی، نامور به ملک‌القضات صدرجهان از صاحب منصبان بلندپایة دربار محمودشاه بیگره، پادشاه کجرات (حک: 863-917 ق) بود. سال زاده‌شدنش به درستی دانسته نیست؛ اما نشانی هست که تا سال 907 زنده بوده است. وی افزون بر جایگاه‌های سیاسی با نگارش کتاب طبقات / تاریخ محمود شاهی در شمار یکی از تاریخ‌نگاران سدة دهم هجری در هند به حساب می‌آید.
فیض‌الله صدرجهان، زمانی که به سال 903 ق در محمدآباد چمپانیر روزگار می‌‌گذرانیده بر آن می‌شود تا به قول خودش در مدت دو ماه با مطالعة منابع تاریخی و سیره‌های عربی و فارسی، حکایاتی شیرین و عبرت‌آموز، کتابی به پارسی در چهل فصل تدوین کند. وی با افزودن دیباچه، مقدمه و خاتمه و هفده حکایت از دیده‌ها و تجربه‌های شخصی به تکمیل آن می‌پردازد و نام مجمع‌النّوادر را بر آن می‌نهد.
دکتر سلمان ساکت و صفورا مولائی این کتاب را نظر به اینکه مصحح پیشین – دکتر رعنا جوادی، چاپ 1402، انتشارات آریا چامه – نسخة معتبر و کهن‌تری را در دسترس نداشته، بر اساس چهارنسخه تصحیح کرده و با یک مقدمه (95 صفحه)، متن (436 ص)، تعلیقات (205 ص)، نمایه‌ها (148 ص) و منابع (36 ص) در نشر ادبیات، قم، با شمارگان 250 نسخه، جلد گالینگور، در سال 1404 ش به چاپ رسانده‌اند. کوشش این‌جانب در این نوشتار، شناسایی و شناساندن و نقد و ارزیابی همین چاپ است.
 

کلیدواژه‌ها