مقالۀ حاضر ترجمه و تلخیصی است از دو مقالۀ حبیب‌الرحمن شروانی با عنوان «قصاید مطهّر» که در مجلۀ معارف (1935م) منتشر شده است. نویسنده به معرفی نسخه‌ای خطی از قصاید شاعر فارسی‌گوی هندی، مطهّر (متوفی حدود 790ق)، می‌پردازد که در لکهنو و دانشگاه اسلامی علیگر کشف شده است. نسخه متعلق به سدۀ 9 هجری، مشتمل بر 70 قصیده، ترکیب‌بندها و مسمط‌هایی است که اشعار کامل و نسبتاً صحیحی را ارائه می‌دهد. نگارنده با استناد به تذکره‌ها و خود اشعار، اطلاعاتی از زندگی مطهّر به‌دست می‌دهد: او از مقربان فیروزشاه تغلق، دارای جاگیر، از عالمان و مدرّسان، و مرید خاص شیخ نصیرالدین چراغ دهلوی بود. اشعار مطهّر از نظر قدرت طبع، روانی کلام، بلندی خیال و بی‌تکلّفی ستوده شده و با شاعرانی چون سعدی، خاقانی و امیرخسرو مقایسه شده است. همچنین نویسنده به جزئیات زندگی روزمره، مسائل مالی، درگیری با مخالفان دینی، توصیف اسب، شراب، طبیعت و مضامین فلسفی و اخلاقی در شعر مطهّر می‌پردازد. در بخش دوم مقاله، نکاتی تازه دربارة سن شاعر (حدود 716 تا 790ق)، درخواست انتقال جاگیر به فرزندان، هندوستانی بودن او، و نیز مرثیه‌هایش بر شیخ چراغ دهلوی و شمس‌الدین بررسی شده است. این مقاله نشان می‌دهد که مطهّر شاعری توانا و کم‌شناخته از دورۀ پیش از تیموری است که شایستگی بازشناسی و مطالعه دارد.
شروانی, حبیب‌الرحمن و امیرهدایی, شیوا . (1405). مطالعات زبان و ادب فارسی در شبه قاره (3) قصاید مطهر. آینه پژوهش, 37(219), 123-150. doi: 10.22081/jap.2026.80488
MLA
شروانی, حبیب‌الرحمن , و امیرهدایی, شیوا . "مطالعات زبان و ادب فارسی در شبه قاره (3) قصاید مطهر", آینه پژوهش, 37, 219, 1405, 123-150. doi: 10.22081/jap.2026.80488
HARVARD
شروانی, حبیب‌الرحمن, امیرهدایی, شیوا. (1405). 'مطالعات زبان و ادب فارسی در شبه قاره (3) قصاید مطهر', آینه پژوهش, 37(219), pp. 123-150. doi: 10.22081/jap.2026.80488
CHICAGO
حبیب‌الرحمن شروانی و شیوا امیرهدایی, "مطالعات زبان و ادب فارسی در شبه قاره (3) قصاید مطهر," آینه پژوهش, 37 219 (1405): 123-150, doi: 10.22081/jap.2026.80488
VANCOUVER
شروانی, حبیب‌الرحمن, امیرهدایی, شیوا. مطالعات زبان و ادب فارسی در شبه قاره (3) قصاید مطهر. آینه پژوهش, 1405; 37(219): 123-150. doi: 10.22081/jap.2026.80488
)