این مقاله به بررسی نقش ترجمه در شکلدهی به دریافت، بازنمایی و تحول شعر حافظ در بالکان غربی طی اواخر دوران عثمانی و دورۀ هابسبورگ میپردازد. با تحلیل ترجمهها، پارامتنها و تفاسیر مرتبط، نشان داده میشود که شعر حافظ از سدههای پیشین تا قرن نوزدهم از دو سنت عمده عبور کرده است؛ نخست: سنت عثمانی که حافظ را در چارچوب ادبیات عرفانی میخواند؛ دوم: سنت ترجمههای اروپایی که با تأکید بر جنبههای عاشقانه و لذتگرایانه، خوانشی کاملاً نو ایجاد کرد. این تحول، تحت تأثیر رمانتیسیسم آلمانی و از طریق ترجمههای واسطهای شکل گرفت. مطالعه حاضر با اتکا بر نظریههای ترجمۀ لارنس ونوتی و پیوتر بلومچینسکی، ترجمه را نهتنها بهعنوان انتقال معنا، بلکه بهمثابۀ بازآفرینی فرهنگی میبیند که در هر بستر تاریخی و اجتماعی به شکل متفاوتی عمل میکند.
درکیچ, منیر , زیلجیچ, احمد و مصاحب, روزچهر . (1405). قدرت تحولآفرین ترجمه: حافظ شیرازی در اواخر دوران عثمانی و بالکان غربی هابسبورگ از اروپای غربی تا بالکان غربی: حافظ از رهگذر ترجمه. آینه پژوهش, 37(218), 31-53. doi: 10.22081/jap.2026.80068
MLA
درکیچ, منیر , , زیلجیچ, احمد , و مصاحب, روزچهر . "قدرت تحولآفرین ترجمه: حافظ شیرازی در اواخر دوران عثمانی و بالکان غربی هابسبورگ از اروپای غربی تا بالکان غربی: حافظ از رهگذر ترجمه", آینه پژوهش, 37, 218, 1405, 31-53. doi: 10.22081/jap.2026.80068
HARVARD
درکیچ, منیر, زیلجیچ, احمد, مصاحب, روزچهر. (1405). 'قدرت تحولآفرین ترجمه: حافظ شیرازی در اواخر دوران عثمانی و بالکان غربی هابسبورگ از اروپای غربی تا بالکان غربی: حافظ از رهگذر ترجمه', آینه پژوهش, 37(218), pp. 31-53. doi: 10.22081/jap.2026.80068
CHICAGO
منیر درکیچ , احمد زیلجیچ و روزچهر مصاحب, "قدرت تحولآفرین ترجمه: حافظ شیرازی در اواخر دوران عثمانی و بالکان غربی هابسبورگ از اروپای غربی تا بالکان غربی: حافظ از رهگذر ترجمه," آینه پژوهش, 37 218 (1405): 31-53, doi: 10.22081/jap.2026.80068
VANCOUVER
درکیچ, منیر, زیلجیچ, احمد, مصاحب, روزچهر. قدرت تحولآفرین ترجمه: حافظ شیرازی در اواخر دوران عثمانی و بالکان غربی هابسبورگ از اروپای غربی تا بالکان غربی: حافظ از رهگذر ترجمه. آینه پژوهش, 1405; 37(218): 31-53. doi: 10.22081/jap.2026.80068
)