سال 1313 خورشیدی، کشور ایران بهویژه خراسان بزرگ میزبان عدهای از بزرگترین شاهنامهپژوهان جهان بود؛ ادیبانی از جایجای عالم به خراسان قدم نهادند تا پس از هزارسال، بیمهری سلطان محمود غزنوی در حق فردوسی توسی را جبران کنند. از سال 1301 خورشیدی مقدمات ساخت بنای جدید آرامگاه فردوسی فراهم شده بود و برخی از رجال حکومتی به دنبال آن بودند تا با فراهمکردن بودجه آن به این امر مهم جامه عمل بپوشانند. همین امر سبب شد تا پس از گذشت دهسالواندی، درنهایت کنگرهای به مناسبت افتتاح بنای جدید آرامگاه فردوسی توسی در تهران و مشهد برگزار شود و شاهنامهپژوهان دنیا به این دیار سفر کنند و دربارۀ زوایای گوناگون این اثر سترگ پژوهش کنند. این مقاله روایتی از برگزاری این کنگره با تکیه بر اسناد و مطبوعات آن زمان است.
)